Trẻ hơn 1 tháng tuổi tiêm phòng lao được không? Giải thích dễ hiểu

Trẻ hơn 1 tháng tuổi tiêm phòng lao được không?

Có. Trẻ hơn 1 tháng tuổi vẫn có thể tiêm phòng lao (BCG) nếu trước đó chưa được tiêm. Mặc dù thời điểm tốt nhất theo khuyến cáo của Bộ Y tế là trong 30 ngày đầu sau sinh, nhưng tiêm sau 1 tháng vẫn mang lại hiệu quả bảo vệ khỏi các thể lao nặng. 

Trước khi tiêm, trẻ cần được bác sĩ thăm khám để đánh giá tình trạng sức khỏe và xem có lý do nào phải hoãn tiêm tạm thời hay không.

Trẻ trên 1 tháng tuổi vẫn có thể tiêm BCG nếu chưa tiêm trước đó

Vì sao nên tiêm BCG càng sớm càng tốt?

Việc tiêm BCG cho trẻ càng sớm càng mang lại nhiều lợi ích quan trọng, đặc biệt trong giai đoạn trẻ bắt đầu tiếp xúc với môi trường xung quanh. Dưới đây là những lý do vì sao nên ưu tiên tiêm phòng lao sớm cho trẻ:

• Hiệu quả bảo vệ tối ưu ở giai đoạn sơ sinh: BCG hoạt động tốt nhất khi trẻ được tiêm ngay từ sớm, giúp hệ miễn dịch non nớt của trẻ hình thành kháng thể chống lại vi khuẩn lao trước khi tiếp xúc ngoài cộng đồng.
• Giảm nguy cơ mắc các thể lao nặng: Tiêm sớm giúp bảo vệ trẻ khỏi những biến chứng lao nặng như lao kê hoặc lao màng não – những dạng bệnh nguy hiểm thường gặp nhất ở trẻ nhỏ chưa được tiêm.
• Giảm thời gian trẻ “trống miễn dịch”: Càng tiêm muộn, thời gian trẻ không có miễn dịch càng dài. Tiêm trong tháng đầu giúp rút ngắn giai đoạn này, hỗ trợ an toàn cho trẻ khi bắt đầu tiếp xúc nhiều hơn với người chăm sóc, họ hàng hoặc môi trường đông người.

Tiêm BCG sớm giúp trẻ đạt hiệu quả bảo vệ tối ưu

Cần làm gì khi tiêm muộn?

Khi trẻ tiêm BCG muộn hơn thời điểm khuyến cáo, phụ huynh cần lưu ý một số bước quan trọng sau:

• Tham khảo ý kiến bác sĩ: Đưa trẻ đến cơ sở y tế để bác sĩ kiểm tra và tư vấn lịch tiêm phù hợp, vì tiêm muộn có thể làm giảm hiệu quả bảo vệ và đôi khi khiến phản ứng tại chỗ rõ hơn.
• Kiểm tra tình trạng sức khỏe của trẻ: Bác sĩ sẽ thăm khám để xác định trẻ có đủ điều kiện tiêm hay cần tạm hoãn. Các trường hợp cần trì hoãn gồm trẻ đang sốt, nhiễm khuẩn cấp, suy dinh dưỡng nặng, sinh cực non hoặc có bệnh lý cần theo dõi.
• Tiêm càng sớm càng tốt sau khi đủ điều kiện: Nếu trẻ đã quá 1 tháng tuổi mà chưa tiêm, phụ huynh nên cho trẻ tiêm sớm nhất có thể để đảm bảo đạt lợi ích bảo vệ tối đa.

Cha mẹ cần đưa trẻ đi khám khi phát hiện tiêm BCG muộn

Lưu ý khi tiêm phòng lao muộn

Khi trẻ được tiêm BCG sau 1 tháng tuổi, phụ huynh cần ghi nhớ một số điểm quan trọng:

• Hiệu quả bảo vệ có thể giảm nhẹ: Khi trẻ lớn hơn, hiệu quả vắc-xin có xu hướng giảm và chỉ có tác dụng nếu trẻ chưa bị nhiễm vi khuẩn lao trước đó.
• Phản ứng tại chỗ có thể mạnh hơn: Một số trẻ tiêm muộn có thể gặp phản ứng tại chỗ rõ hơn như sưng, đỏ hoặc loét nhỏ. Đây là phản ứng thường gặp và sẽ tự khỏi, nhưng nếu tổn thương lan rộng, tiết dịch nhiều hoặc trẻ kèm sốt kéo dài, cần đưa trẻ đi khám để được đánh giá kịp thời.

Câu hỏi thường gặp

Tiêm phòng lao 2 lần có sao không?

Việc tiêm vắc-xin BCG hai lần không được khuyến cáo, vì BCG chỉ cần một liều duy nhất trong đời để tạo miễn dịch. Tiêm lặp lại không làm tăng hiệu quả bảo vệ mà còn có thể gây phản ứng mạnh hơn tại chỗ tiêm. Trong thực tế, chỉ những trường hợp đặc biệt do chuyên gia bệnh lao chỉ định mới được cân nhắc tiêm lại.

Trẻ khò khè có tiêm phòng lao được không?

Trẻ đang khò khè, ho, viêm hô hấp hoặc có biểu hiện bệnh cấp không nên tiêm BCG, vì đây là dấu hiệu cho thấy trẻ chưa hoàn toàn khỏe mạnh và đường thở đang bị viêm hay tăng phản ứng. 

BCG chỉ được tiêm khi trẻ ổn định về sức khỏe, do đó phụ huynh nên đưa trẻ đi khám để bác sĩ xác định nguyên nhân khò khè và tư vấn thời điểm tiêm an toàn, tránh nguy cơ làm triệu chứng nặng thêm hoặc bỏ sót các bệnh lý cần điều trị trước.

Bài viết đã giải đáp chi tiết trẻ hơn 1 tháng tuổi tiêm phòng lao được không cùng các bước cha mẹ cần làm khi bé tiêm muộn. Nếu bạn muốn được tư vấn bởi bác sĩ chuyên ngành lao phổi uy tín, vui lòng truy cập website Phòng khám Lao phổi BS.CKII. Nguyễn Văn Tẩn để đặt lịch và nhận hướng dẫn cụ thể cho trường hợp của bé.

Link tham khảo:

https://hcdc.vn/hoidap/index/chitiet/0fd98ea5fa10fe4ee4f4d0881298593c

https://www.who.int/publications/i/item/WHO-IVB-18.02