Tại sao lao phổi chỉ sốt về chiều? Nguyên nhân từ góc nhìn y học

Cập nhật lần cuối: 15:19 9/7/2026

Bạn có biết tại sao lao phổi chỉ sốt về chiều mà không sốt cả ngày không? Bài viết dưới đây của Phòng khám Lao phổi BS.CKII. Nguyễn Văn Tẩn sẽ giải thích chi tiết, đưa ra các triệu chứng đi kèm đồng thời hướng dẫn bạn cách phân biệt với các bệnh lý khác để bạn bảo vệ sức khỏe hiệu quả.

Cơ chế gây sốt trong bệnh lao phổi

Sốt trong bệnh lao phổi xảy ra khi vi khuẩn lao kích thích hệ miễn dịch giải phóng các chất gây viêm như cytokine (nhóm chất truyền tin do tế bào miễn dịch tiết ra khi có viêm, gồm IL-1, TNF-α…) và prostaglandin E2 (chất trung gian khiến não nâng mức nhiệt độ cơ thể cần duy trì). Các chất này truyền tín hiệu lên vùng dưới đồi của não bộ, làm thân nhiệt tăng lên. Nguyên nhân đặc trưng thường gặp là sốt về chiều.

• Sự xâm nhập và đáp ứng miễn dịch: Khi vi khuẩn lao xâm nhập vào phổi, đại thực bào sẽ bắt giữ và tìm cách tiêu diệt chúng. Quá trình này kích hoạt phản ứng viêm tại mô phổi.
• Tác động lên trung tâm điều nhiệt: Các chất trung gian gây viêm theo máu truyền tín hiệu lên vùng dưới đồi, là khu vực trong não có vai trò điều hòa thân nhiệt. Tại đây, cơ thể tăng tổng hợp prostaglandin E2, làm thân nhiệt tăng lên và gây sốt.
• Hiện tượng sốt về chiều: Vào buổi chiều tối, nồng độ cortisol giảm dần. Đây là hormone giúp kiềm chế phản ứng viêm. Khi khả năng kiểm soát viêm yếu hơn, phản ứng miễn dịch do lao dễ biểu hiện rõ hơn, khiến người bệnh xuất hiện sốt nhẹ, gai lạnh hoặc vã mồ hôi về đêm.

>>> Nhận biết sớm dấu hiệu của bệnh lao phổi và cách điều trị đúng

Nói một cách dễ hiểu: sốt trong lao phổi là phản ứng bảo vệ của cơ thể, cho thấy hệ miễn dịch đang “chiến đấu” với vi khuẩn lao, chứ không phải là do vi khuẩn làm nóng cơ thể trực tiếp.

Tại sao lao phổi chỉ sốt về chiều?

Tình trạng sốt nhẹ về chiều ở người mắc lao phổi thường liên quan đến sự giảm hormone cortisol vào cuối ngày và phản ứng miễn dịch kéo dài của cơ thể khi chống lại vi khuẩn lao. Vì vậy, người bệnh thường không sốt cao liên tục cả ngày mà hay sốt âm ỉ, rõ hơn vào buổi chiều hoặc tối, thường khoảng 37,5-38,5°C.

Cụ thể, hiện tượng này xảy ra do các cơ chế chính sau:

• Biến thiên hormone tự nhiên: Vào buổi sáng, nồng độ cortisol trong cơ thể thường cao, giúp kiềm chế phản ứng viêm. Đến chiều tối, cortisol giảm dần nên khả năng kiểm soát viêm yếu hơn, khiến cơn sốt dễ xuất hiện rõ.
• Phản ứng của hệ miễn dịch: Khi vi khuẩn lao xâm nhập và cư trú tại phổi, hệ miễn dịch liên tục nhận diện, chống lại vi khuẩn. Quá trình này kích thích trung tâm điều hòa thân nhiệt trong não, làm thân nhiệt tăng nhẹ và gây sốt.

Ngoài sốt nhẹ về chiều, lao phổi còn có thể đi kèm các dấu hiệu như ho kéo dài trên 2-3 tuần, sụt cân không rõ nguyên nhân, chán ăn, mệt mỏi và đổ mồ hôi về đêm.

Các triệu chứng kèm theo khi sốt chiều do lao phổi

Ở người mắc lao phổi, sốt nhẹ về chiều thường xuất hiện cùng nhiều biểu hiện hô hấp và toàn thân. Việc nhận biết các triệu chứng đi kèm giúp người bệnh phát hiện sớm dấu hiệu bất thường và tránh nhầm lẫn với cảm cúm thông thường. 

Các triệu chứng toàn thân và tại chỗ đi kèm thường gặp gồm:

Tại đường hô hấp:

• Ho kéo dài: Ho trên 2-3 tuần, có thể là ho khan hoặc ho có đờm.
• Ho ra máu: Khạc ra đờm lẫn máu do tổn thương niêm mạc phế quản hoặc mô phổi.
• Đau ngực: Cảm giác đau tức hoặc nhói ở vùng ngực, đặc biệt khi hít sâu hoặc ho.
• Khó thở: Xảy ra khi tổn thương phổi lan rộng hoặc chức năng hô hấp suy giảm.

Toàn thân và chuyển hóa:

• Đổ mồ hôi trộm ban đêm: Ra nhiều mồ hôi dù thời tiết không nóng, thường rõ hơn về đêm hoặc gần sáng.
• Sụt cân nhanh: Giảm cân không rõ nguyên nhân, cơ thể suy kiệt dần.
• Mệt mỏi và chán ăn: Luôn uể oải, mất sức, ăn uống không ngon miệng.

Cách phân biệt sốt chiều do lao phổi với các bệnh khác

Sốt chiều do lao phổi thường là sốt nhẹ, hay kèm gai lạnh, vã mồ hôi trộm về đêm và kéo dài nhiều tuần. Để tránh nhầm với sốt do virus, viêm phổi hoặc bệnh lý khác, có thể dựa vào kiểu sốt, thời gian kéo dài và các triệu chứng đi kèm.

Nhận diện các dấu hiệu nguy hiểm để đi khám ngay

Sốt nhẹ về chiều có thể là phản ứng quen thuộc của cơ thể khi nhiễm vi khuẩn lao, nhưng nếu đi kèm các biến chuyển bất thường, đó là tín hiệu cảnh báo tổn thương phổi đang tiến triển nặng. Một số dấu hiệu bạn cần chú ý và đi khám ngay:

• Ho kéo dài trên 2 tuần: Có thể ho khan, ho có đờm hoặc ho ra máu.
• Sốt nhẹ kéo dài, thường tăng về chiều: Đặc biệt khi không rõ nguyên nhân và kéo dài trên 2 tuần.
• Ra nhiều mồ hôi ban đêm: Xảy ra thường xuyên dù thời tiết không nóng hoặc không vận động nhiều.
• Sụt cân, chán ăn, mệt mỏi: Cân nặng giảm không chủ ý, cơ thể ngày càng yếu.
• Đau ngực hoặc khó thở: Có thể xuất hiện khi tổn thương ở phổi tiến triển.  

Bạn nên tìm đến bệnh viện có khoa Lao – Bệnh phổi hoặc khoa Truyền nhiễm tại các cơ sở tuyến tỉnh, tuyến trung ương. Ngoài ra, các phòng khám uy tín với khả năng xét nghiệm chuyên sâu về lao cũng là lựa chọn thích hợp, giúp chẩn đoán sớm, chính xác và có biện pháp điều trị kịp thời.

Hy vọng bài viết trên sẽ hữu ích với bạn nếu bạn đang tìm kiếm thông tin tại sao lao phổi chỉ sốt nhẹ về chiều. Đặc biệt hơn nữa là khi bạn phát hiện bản thân đang có những dấu hiệu như trên, hãy thăm khám sớm tại Phòng khám Lao phổi BS.CKII Nguyễn Văn Tẩn để điều trị kịp thời, giảm nguy cơ biến chứng và bảo vệ sức khỏe lâu dài nhé.

Đọc thêm những kiến thức liên quan khác:

• Lao phổi giai đoạn đầu: dấu hiệu nhận biết sớm
• Biến chứng lao phổi thường gặp 
• Bệnh lao phổi có lây không? Lây qua đường nào?

Link tham khảo:

• https://journals.asm.org/doi/10.1128/microbiolspec.tbtb2-0018-2016
• https://www.cdc.gov/tb/signs-symptoms/index.html

MIỄN TRỪ TRÁCH NHIỆM

Thông tin này chỉ có tính tham khảo, không dùng để thay thế ý kiến tham vấn của chuyên viên Y tế. Bệnh nhân phải được bác sĩ thăm khám, chẩn đoán và điều trị y tế chuyên môn. Bác sĩ CKII Nguyễn Văn Tẩn: 0916 93 63 53 - 0913 80 50 82