Bệnh lao phổi có được uống sữa không? Giải đáp từ chuyên gia

Tác giả: BS.CKII Nguyễn Văn Tẩn
28/08/2025
Thắc mắc bệnh lao phổi có được uống sữa không là câu hỏi thường gặp khi chăm sóc dinh dưỡng cho người bệnh. Hãy cùng Phòng khám Lao phổi BS.CKII. Nguyễn Văn Tẩn tìm hiểu chi tiết những lợi ích, hạn chế và hướng dẫn uống sữa an toàn trong nội dung bên dưới.

Người mắc bệnh lao phổi có được uống sữa không?

Người bệnh lao phổi hoàn toàn có thể uống sữa. Sữa là nguồn bổ sung dinh dưỡng dồi dào với protein, canxi và nhiều loại vitamin giúp cơ thể khỏe mạnh hơn. Tuy nhiên, sữa chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không thể thay thế cho phác đồ điều trị bằng thuốc kháng sinh. Để kiểm soát bệnh hiệu quả, người bệnh cần tuân thủ đúng hướng dẫn và liệu trình điều trị mà bác sĩ đã chỉ định.
Tìm hiểu thêm thông tin về bị lao phổi nên ăn gì và kiêng ăn gì?
Bệnh lao phổi có được uống sữa không?
Bệnh lao phổi có được uống sữa không?

Lợi ích của sữa đối với sức khỏe bệnh nhân lao phổi

Sữa mang lại nhiều lợi ích cho bệnh nhân lao phổi nhờ hàm lượng dinh dưỡng phong phú. Trong sữa có protein chất lượng cao, canxi cùng các vitamin quan trọng như A, B2 và B12, giúp tăng cường hệ miễn dịch, hỗ trợ xương chắc khỏe và phục hồi thể trạng. 

Uống sữa cũng có thể làm giảm một số tác dụng phụ thường gặp khi dùng thuốc điều trị lao, chẳng hạn như buồn nôn hoặc chán ăn. Tuy vậy, sữa chỉ là thực phẩm bổ trợ, không thể thay thế thuốc kháng lao và cần được kết hợp trong chế độ ăn uống cân bằng theo hướng dẫn của bác sĩ.

Top các loại sữa tốt cho bệnh nhân lao phổi

Một số loại sữa được khuyến nghị cho bệnh nhân lao phổi bao gồm:
  • Sữa dê: Sữa dê dễ tiêu hóa hơn sữa bò, chứa nhiều protein, vitamin và khoáng chất như vitamin A, B2, B12, canxi, phốt pho và magie, giúp tăng cường hệ miễn dịch và hỗ trợ phục hồi sức khỏe cho bệnh nhân lao phổi. Ngoài ra, sữa dê còn chứa các axit béo chuỗi trung bình dễ tiêu hóa, phù hợp cho bệnh nhân bị suy dinh dưỡng hoặc thiếu cảm giác thèm ăn.
  • Sữa hạnh nhân: Sữa hạnh nhân là lựa chọn thay thế không chứa lactose, dễ tiêu hóa và giàu vitamin E, giúp tăng cường sức khỏe miễn dịch và hỗ trợ phục hồi sức khỏe cho bệnh nhân lao phổi.
  • Sữa bò: Sữa bò cung cấp protein, canxi và các vitamin thiết yếu, tuy nhiên, một số bệnh nhân có thể gặp khó khăn trong việc tiêu hóa sữa bò do chứa lactose. Trong trường hợp này, sữa bò đã được xử lý loại bỏ lactose hoặc sữa bò hữu cơ có thể là lựa chọn phù hợp.
Sữa dê dễ tiêu hóa hơn sữa bò, giàu protein, vitamin và khoáng chất
Sữa dê dễ tiêu hóa hơn sữa bò, giàu protein, vitamin và khoáng chất

Hướng dẫn uống sữa đúng để hỗ trợ điều trị lao phổi

Để tối ưu hóa lợi ích dinh dưỡng từ sữa trong quá trình điều trị lao phổi, bệnh nhân cần tuân thủ một số nguyên tắc sau:

Không uống sữa quá gần thời điểm dùng thuốc

Một số loại thuốc điều trị lao như isoniazid, rifampin, pyrazinamide và ethambutol có thể bị giảm hấp thu khi dùng cùng sữa hoặc thực phẩm giàu canxi. Do đó, nên uống sữa ít nhất 1 giờ trước hoặc 2 giờ sau khi dùng thuốc để đảm bảo hiệu quả điều trị tối ưu.

Kết hợp sữa với thực phẩm giàu vitamin C để tăng hiệu quả

Vitamin C giúp tăng cường hấp thu sắt, một khoáng chất quan trọng cho hệ miễn dịch. Kết hợp sữa với thực phẩm giàu vitamin C như cam, chanh hoặc ớt chuông có thể hỗ trợ cải thiện tình trạng thiếu máu và tăng cường sức đề kháng trong quá trình điều trị lao .

Điều chỉnh lượng sữa phù hợp trong ngày

Mặc dù sữa cung cấp nhiều dưỡng chất thiết yếu, nhưng lượng sữa tiêu thụ cần được điều chỉnh phù hợp với nhu cầu năng lượng và tình trạng sức khỏe của bệnh nhân. Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh nhân lao phổi nên duy trì chế độ ăn uống cân đối, bao gồm đủ protein, năng lượng và các vi chất dinh dưỡng để hỗ trợ quá trình điều trị và phục hồi.
Bệnh nhân mắc lao phổi không nên uống sữa gần thời điểm uống thuốc
Bệnh nhân mắc lao phổi không nên uống sữa gần thời điểm uống thuốc

Những lưu ý khi bổ sung sữa vào thực đơn của bệnh nhân lao phổi

Một số bệnh nhân có thể gặp tình trạng đau bụng, đầy hơi hoặc tiêu chảy sau khi uống sữa do không dung nạp lactose. Trong trường hợp này, cần hỏi ý kiến bác sĩ để xác định mức độ dung nạp và lựa chọn sản phẩm thay thế phù hợp, chẳng hạn như sữa không lactose hoặc sữa hạt.

Một số loại thực phẩm bạn nên tránh vì nếu dùng chung với sữa có thể gây khó tiêu hoặc làm giảm khả năng hấp thu dưỡng chất, cụ thể là:
  • Trà đặc: Chứa tannin, dễ kết hợp với protein trong sữa, làm giảm hấp thu sắt và khoáng chất.
  • Thực phẩm mặn: Như dưa muối hay đồ chế biến sẵn, có thể cản trở quá trình hấp thu canxi từ sữa.
  • Món ăn nhiều dầu mỡ: Thức ăn chiên rán giàu chất béo khiến việc tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng chậm lại.
  • Thực phẩm giàu protein động vật: Thịt đỏ và các loại thịt giàu đạm khi dùng cùng sữa có thể gây khó tiêu, làm giảm hiệu quả hấp thu dưỡng chất.
Khi sử dụng sữa, bệnh nhân lao phổi cần tránh các thức ăn chứa nhiều dầu mỡ
Khi sử dụng sữa, bệnh nhân lao phổi cần tránh các thức ăn chứa nhiều dầu mỡ

Tương tác giữa sữa và thuốc điều trị lao phổi

Sữa, đặc biệt sữa bò giàu canxi, có thể tạo phức hợp với thuốc, làm giảm hấp thu trong đường tiêu hóa. Dưới đây là những điểm cần lưu ý khi kết hợp sữa với từng loại thuốc:
  • Rifampicin thường được khuyến cáo uống khi bụng đói để đạt hiệu quả hấp thu cao nhất; uống khi đói giúp hạn chế ảnh hưởng từ sữa và thực phẩm.
  • Isoniazid là thuốc chính trong điều trị lao, hiệu quả cũng được đảm bảo hơn khi dùng theo hướng dẫn uống lúc đói.
  • Fluoroquinolones (như levofloxacin) có khả năng hấp thu giảm rõ rệt khi uống cùng sữa hoặc thực phẩm giàu canxi; nên uống thuốc ít nhất 2 giờ trước hoặc 6 giờ sau khi dùng sữa.
  • Cycloserine có thể pha chung với sữa hoặc sữa chua để dễ uống, đặc biệt ở trẻ em; nghiên cứu cho thấy hiệu quả thuốc vẫn được giữ nguyên với khả năng phục hồi 100%.
Như vậy, thắc mắc bệnh lao phổi có được uống sữa không đã có câu trả lời rõ ràng. Người bệnh hoàn toàn có thể bổ sung sữa để hỗ trợ sức khỏe, miễn là sử dụng đúng cách và không bỏ qua phác đồ điều trị bằng thuốc. Nếu bạn cần được tư vấn và thăm khám chuyên sâu, hãy tin tưởng lựa chọn Phòng khám Lao phổi BS.CKII. Nguyễn Văn Tẩn để được chăm sóc toàn diện.
Tìm hiểu thêm các thông tin liên quan trong các bài viết sau: Link Canva:
  • Physician’s group: Milk not substitute treatment for tuberculosis (https://www.pna.gov.ph/articles/1250746)
  • Is Goat Milk the Secret to Combating Tuberculosis(https://www.thip.media/diet-and-nutrition/is-goat-milk-the-secret-to-combating-tuberculosis/97681/)
  • 7 Medications You Should Never Take With Milk
    (https://www.verywellhealth.com/medications-to-avoid-taking-with-milk-11790683)
  • Stability of Second-Line Tuberculosis Medications Mixed With Milk or Yogurt (https://academic.oup.com/cid/article/65/4/704/3799986)
Bài viết liên quan
Trái cây tốt cho người bệnh lao phổi: Danh sách và lưu ý quan trọng
Trái cây tốt cho người bệnh lao phổi: Danh sách và lưu ý quan trọng
27/08/2025
Tổng hợp những trái cây tốt cho người bệnh lao phổi, giàu vitamin và khoáng chất giúp phục hồi sức khỏe, tăng cường miễn dịch và ngăn ngừa biến chứng.
Bệnh lao phổi có ăn được thịt gà không? Giải đáp từ chuyên gia
Bệnh lao phổi có ăn được thịt gà không? Giải đáp từ chuyên gia
26/08/2025
Giải đáp chi tiết bệnh lao phổi có ăn được thịt gà không, kèm hướng dẫn chế độ ăn và lưu ý để tăng sức đề kháng, hỗ trợ điều trị bệnh.
Giải đáp thắc mắc bệnh lao phổi có chết không? Biện pháp phòng ngừa
Giải đáp thắc mắc bệnh lao phổi có chết không? Biện pháp phòng ngừa
25/08/2025
Nhiều người lo lắng bệnh lao phổi có chết không. Bài viết cung cấp thông tin y khoa chính xác, thời gian điều trị, nguy cơ tử vong và cách phòng bệnh hiệu quả.
Bệnh lao phổi có nguy hiểm không?  Độ nghiêm trọng và biến chứng
Bệnh lao phổi có nguy hiểm không? Độ nghiêm trọng và biến chứng
05/08/2025
Bệnh lao phổi nguy hiểm đến mức nào? Biến chứng, tỷ lệ tử vong, triệu chứng lao phổi ở người lớn và khám, điều trị lao phổi
Những biến chứng nguy hiểm thường gặp ở bệnh lao phổi [2025]
Những biến chứng nguy hiểm thường gặp ở bệnh lao phổi [2025]
21/07/2025
Lao phổi có thể gây ra những biến chứng gì? Tìm hiểu nguy cơ tràn dịch, xơ phổi, suy hô hấp và cách kiểm soát biến chứng trong điều trị.
Lao phổi mức độ nặng: Triệu chứng và cách điều trị hiệu quả
Lao phổi mức độ nặng: Triệu chứng và cách điều trị hiệu quả
09/07/2025
Triệu chứng và biến chứng của lao phổi mức độ nặng và rất nặng. Tìm hiểu cách chăm sóc, phác đồ điều trị, thuốc hỗ trợ, dinh dưỡng, và kéo dài sự sống cho bệnh nhân
Danh sách thuốc điều trị lao phổi - Tác dụng, liều dùng và lưu ý quan trọng
Danh sách thuốc điều trị lao phổi - Tác dụng, liều dùng và lưu ý quan trọng
07/07/2025
Những loại thuốc nào điều trị lao phổi? Tổng hợp thuốc phổ biến, liều dùng, tác dụng phụ, thời gian sử dụng và lưu ý trong quá trình điều trị.
Xét nghiệm đờm AFB là gì? Quy trình thực hiện và ý nghĩa kết quả
Xét nghiệm đờm AFB là gì? Quy trình thực hiện và ý nghĩa kết quả
06/07/2025
Xét nghiệm đờm Acid-Fast Bacilli (AFB) là gì? Dùng để chẩn đoán bệnh gì? Quy trình thực hiện, cách đọc kết quả, lưu ý khi làm xét nghiệm.
Bệnh lao phổi có chữa được không? Thời gian và tỉ lệ hồi phục
Bệnh lao phổi có chữa được không? Thời gian và tỉ lệ hồi phục
05/07/2025
Bệnh lao phổi có chữa khỏi hoàn toàn không? Khám phá khả năng hồi phục, yếu tố ảnh hưởng và tỷ lệ thành công sau quá trình điều trị.
Điều trị lao phổi hiệu quả - Thuốc, phác đồ và lưu ý quan trọng
Điều trị lao phổi hiệu quả - Thuốc, phác đồ và lưu ý quan trọng
04/07/2025
Điều trị lao phổi như thế nào hiệu quả? Tìm hiểu phác đồ chuẩn của Bộ Y tế, thời gian điều trị, lưu ý khi dùng thuốc và ngăn ngừa tái phát.
Lao phổi điều trị bao lâu? Thời gian chữa khỏi bệnh lao phổi
Lao phổi điều trị bao lâu? Thời gian chữa khỏi bệnh lao phổi
01/07/2025
Thời gian điều trị lao phổi là bao lâu? Giải thích chi tiết về từng giai đoạn điều trị, yếu tố ảnh hưởng và cách duy trì hiệu quả lâu dài.
Điều trị lao phổi ở bệnh nhân tiểu đường hiệu quả năm 2025
Điều trị lao phổi ở bệnh nhân tiểu đường hiệu quả năm 2025
29/06/2025
Cách điều trị lao phổi ở người bị tiểu đường. Tìm hiểu phác đồ điều trị mới nhất, lưu ý về biến chứng, thuốc điều trị phối hợp, kiểm soát đường huyết và phòng tái phát.