Bị lao phổi có con được không? Thời điểm an toàn để mang thai

Bị lao phổi có con được không là thắc mắc của nhiều người đang trong quá trình điều trị bệnh lao. Bài viết này của Phòng khám Lao phổi BS.CKII. Nguyễn Văn Tẩn, sẽ giúp hiểu rõ thời điểm an toàn để mang thai, ảnh hưởng của thuốc lao đến khả năng sinh sản, cũng như những lưu ý về quan hệ và chăm sóc sức khỏe sinh sản trong và sau điều trị lao phổi.

Bị lao phổi có con được không?

Người bị lao phổi không nên có con trong thời gian điều trị vì đây là giai đoạn cơ thể đang chịu tác động mạnh của thuốc kháng lao và bệnh chưa được kiểm soát hoàn toàn. Việc mang thai lúc này có thể gây nguy hiểm cho cả mẹ và thai nhi.

Theo khuyến cáo của Trung tâm Dự phòng và Kiểm soát bệnh tật Hoa Kỳ (CDC), trẻ sinh ra từ những phụ nữ mắc lao phổi hoạt động ( giai đoạn bệnh còn vi khuẩn lao trong cơ thể và có khả năng lây nhiễm cho người khác) nhưng chưa được điều trị có nguy cơ:

• Sinh nhẹ cân so với trẻ bình thường.
• Trong trường hợp hiếm, trẻ có thể bị lây lao bẩm sinh từ mẹ trong thai kỳ.
• Sau sinh, trẻ có thể bị lây nhiễm lao qua tiếp xúc gần với người mẹ hoặc người mắc lao phổi hoạt động.

Do đó, phụ nữ đang điều trị lao phổi nên tránh mang thai cho đến khi bác sĩ xác nhận bệnh đã ổn định hoặc khỏi hoàn toàn. Khi sức khỏe hồi phục, việc mang thai có thể được xem xét dưới sự theo dõi chặt chẽ của bác sĩ chuyên khoa hô hấp và sản khoa để đảm bảo an toàn cho cả mẹ lẫn bé.

Đọc thêm về mắc lao phổi có quan hệ tình dục được không? Hướng dẫn an toàn 

Tác động của thuốc lao đến khả năng sinh sản

Theo National Institutes of Health (NIH), tác động của bệnh lao phổi và thuốc điều trị lao có thể ảnh hưởng tạm thời đến chu kỳ kinh nguyệt và khả năng sinh sản của phụ nữ trong độ tuổi sinh nở.
Một nghiên cứu được thực hiện tại Đại học Assiut và Bệnh viện Phụ nữ – Ai Cập trên 429 phụ nữ mắc lao phổi cho thấy:

• 66% phụ nữ bị rối loạn kinh nguyệt trong thời gian mắc bệnh hoặc điều trị.
• Các rối loạn thường gặp là mất kinh thứ phát (26,5%) và kinh nguyệt ít (20%), cao hơn nhiều so với nhóm phụ nữ khỏe mạnh.
• Gần 20% bệnh nhân xuất hiện nang buồng trứng chức năng khi siêu âm đầu dò.

Tuy nhiên, tin tốt là sau khi hoàn tất phác đồ điều trị lao, khoảng 76% phụ nữ đã trở lại chu kỳ kinh nguyệt bình thường. Trường hợp vô sinh sau điều trị rất hiếm gặp (chỉ khoảng 0,7% số ca được nghiên cứu), chủ yếu do dính ống dẫn trứng hoặc dính nhẹ trong buồng tử cung.

Kết quả nghiên cứu cho thấy, thuốc điều trị lao có thể làm rối loạn nội tiết và chu kỳ kinh tạm thời, nhưng hầu hết các thay đổi này sẽ hồi phục sau khi kết thúc điều trị. Vì vậy, phụ nữ mắc lao phổi cần được tư vấn trước điều trị để hiểu rõ về những thay đổi có thể xảy ra và nên khám chuyên khoa phụ sản nếu rối loạn kinh hoặc khó thụ thai vẫn kéo dài sau khi khỏi bệnh.

Ngừng uống thuốc lao bao lâu thì có thể mang thai? 

Sau khi hoàn thành phác đồ điều trị lao và ngừng thuốc khoảng 1 tháng, cơ thể thường đã có đủ thời gian để đào thải hoàn toàn các hoạt chất của thuốc ra ngoài. Lúc này, thuốc không còn ảnh hưởng đến phôi thai, do đó phụ nữ có thể mang thai trở lại nếu sức khỏe đã ổn định.

Tuy nhiên, trước khi có kế hoạch mang thai, phụ nữ nên khám tiền sản để được đánh giá tổng thể sức khỏe và nhận tư vấn từ bác sĩ. Ngoài ra, việc tiêm phòng các bệnh như thủy đậu, rubella, quai bị, viêm gan B, sởi, cúm... trước khi mang thai cũng rất cần thiết, nhằm phòng ngừa dị tật bẩm sinh cho thai nhi nếu mắc các bệnh này trong thai kỳ.

Quan trọng hơn hết, mục tiêu của điều trị lao là phải loại bỏ hoàn toàn vi khuẩn gây bệnh. Người bệnh cần tuân thủ đúng phác đồ điều trị để tránh tái phát hoặc kháng thuốc. Sau khi kết thúc quá trình điều trị, nên tái khám theo hướng dẫn của bác sĩ để xác nhận bệnh đã khỏi hẳn trước khi mang thai.

Nếu người bệnh có ý định sinh con hoặc thắc mắc về quan hệ tình dục trong giai đoạn điều trị, nên hoàn tất phác đồ điều trị và tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa để đảm bảo an toàn cho cả hai vợ chồng.

Việc điều trị đúng phác đồ và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ sẽ giúp người bệnh lao phổi có thể phục hồi và sinh con an toàn. Nếu bạn còn băn khoăn về vấn đề bị lao phổi có con được không, hãy liên hệ Phòng khám Lao phổi BS.CKII. Nguyễn Văn Tẩn để được tư vấn chuyên sâu và hướng dẫn điều trị đúng cách, giúp phục hồi sức khỏe tốt nhất trước khi mang thai.

Tim hiểu thêm các bài viết liên quan:

• Bệnh lao phổi có di truyền không? Thông tin cập nhật mới
• Giáo dục sức khỏe cho bệnh nhân lao phổi: Hướng dẫn thực hành tại nhà
• Uống thuốc lao phổi có được uống rượu không?

Tham khảo: 

• https://assets.publishing.service.gov.uk/media/5df2563740f0b6094e25ac3c/RA_Pregnancy_TB_Clinicians.pdf
• https://www.cdc.gov/tb/about/pregnancy.html
• https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20565494/
• https://publications.ersnet.org/content/erj/51/3/1800098